توضیحات

بال ولو استنلس استیل فلنجدار کلاس ۱۵۰ سایز ۳ اینچ یا NPS 3 / DN80 یکی از شیرهای توپی پرکاربرد در خطوط انتقال و فرایندهای صنعتی است که برای قطع و وصل سریع جریان سیال استفاده می‌شود. این شیر با بدنه استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶، اتصال فلنجی و عملکرد ربع‌گرد، قابلیت استفاده در طیف متنوعی از خطوط آب، سیالات صنعتی، مواد شیمیایی و سیستم‌های فرایندی را دارد.

مشخصات فنی بال ولو ۳ اینچ کلاس ۱۵۰

مشخصه	مقدار / استاندارد
نوع شیر	Ball Valve / شیر توپی
سایز نامی	۳ اینچ / NPS 3 / DN80
کلاس فشاری	Class 150
نوع اتصال	فلنجدار
استاندارد فلنج	ASME B16.5
استاندارد ابعاد Face-to-Face	ASME B16.10
استاندارد طراحی و ریتینگ	ASME B16.34
متریال بدنه	Stainless Steel 304 / 316
گرید متداول بدنه ریختگی	ASTM A351 CF8 / CF8M
متریال توپ	SS304 / SS316
متریال ساقه	Stainless Steel
نوع سیت	PTFE یا متناسب با شرایط سرویس
عملکرد	قطع و وصل سریع با چرخش ۹۰ درجه
نوع مسیر عبور	Full Bore یا Reduced Bore، بسته به مدل
فشار نامی	Class 150
طول فلنج تا فلنج	حدود ۲۰۳ میلی‌متر
قطر خارجی فلنج	حدود ۱۹۰٫۵ میلی‌متر
قطر دایره پیچ	حدود ۱۵۲٫۴ میلی‌متر
تعداد سوراخ فلنج	۴ عدد
قطر سوراخ پیچ	حدود ۱۹٫۱ میلی‌متر
ارتفاع تقریبی	حدود ۲۰۰ تا ۲۴۰ میلی‌متر، بسته به سازنده
وزن تقریبی	حدود ۱۶ تا ۲۵ کیلوگرم، بسته به مدل
قابلیت نصب اکچویتور پنوماتیک	دارد، با پد نصب مناسب
قابلیت نصب اکچویتور برقی	دارد، با پد و رابط مناسب
نوع عملکرد اتوماتیک	On/Off و در مدل‌های مناسب کنترل مدولار
اتصال اکچویتور	مطابق Mounting Pad و استاندارد سازنده

در فلنج NPS 3 کلاس ۱۵۰، قطر خارجی فلنج حدود ۱۹۰٫۵ میلی‌متر و قطر دایره پیچ حدود ۱۵۲٫۴ میلی‌متر است و الگوی استاندارد شامل چهار سوراخ پیچ است. طول Face-to-Face متداول بال ولو فلنجدار این سایز حدود ۲۰۳ میلی‌متر است. مقدار نهایی باید با نقشه همان مدل و سازنده کنترل شود.

معرفی بال ولو استنلس استیل ۳ اینچ

شیر توپی یا Ball Valve از یک توپ دارای مجرای عبور سیال در داخل بدنه تشکیل شده است. عملکرد شیر با چرخش ۹۰ درجه‌ای توپ انجام می‌شود. زمانی که سوراخ توپ در امتداد مسیر لوله قرار داشته باشد، شیر در وضعیت باز قرار دارد و با چرخش توپ، مسیر عبور سیال بسته می‌شود.

این مکانیزم ربع‌گرد باعث شده بال ولو ۳ اینچ برای خطوطی که به عملکرد سریع نیاز دارند، کاربرد گسترده‌ای داشته باشد. امکان استفاده از دسته دستی، گیربکس و همچنین اکچویتورهای پنوماتیک و برقی، انعطاف‌پذیری شیر را در سیستم‌های مختلف افزایش می‌دهد.

بدنه استنلس استیل نیز امکان استفاده از شیر را در بسیاری از محیط‌هایی که مقاومت در برابر خوردگی اهمیت دارد فراهم می‌کند. انتخاب بین گرید ۳۰۴ و ۳۱۶ باید با توجه به مشخصات سیال و شرایط عملیاتی انجام شود.

بال ولو استیل ۳۰۴ و ۳۱۶

بال ولو استنلس استیل فلنجدار ۳ اینچ کلاس ۱۵۰ می‌تواند با بدنه و قطعات داخلی از استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ تولید شود. در مدل‌های ریختگی، گرید ASTM A351 CF8 معمولاً در خانواده استنلس استیل ۳۰۴ و CF8M در خانواده استنلس استیل ۳۱۶ قرار می‌گیرد.

استیل ۳۰۴ برای بسیاری از کاربردهای عمومی صنعتی، آب و برخی سیالات فرایندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گرید در شرایطی که مقاومت خوردگی بسیار بالا مورد نیاز نیست، یکی از متریال‌های رایج در ساخت تجهیزات استنلس استیل محسوب می‌شود.

استیل ۳۱۶ به دلیل وجود مولیبدن، در بسیاری از محیط‌های خورنده عملکرد متفاوتی نسبت به ۳۰۴ دارد و در سرویس‌هایی که احتمال خوردگی ناشی از برخی ترکیبات شیمیایی یا کلراید وجود دارد، مورد توجه قرار می‌گیرد.

با این حال، انتخاب استیل ۳۱۶ به‌صورت عمومی برای هر سیال خورنده قابل تعمیم نیست. غلظت مواد، دمای کاری، فشار، مدت تماس و سایر شرایط سرویس باید برای انتخاب متریال بررسی شوند.

ابعاد فلنج بال ولو ۳ اینچ کلاس ۱۵۰

فلنج بال ولو ۳ اینچ بر اساس ASME B16.5 Class 150 انتخاب می‌شود. قطر خارجی فلنج در این سایز حدود ۱۹۰٫۵ میلی‌متر و قطر دایره پیچ حدود ۱۵۲٫۴ میلی‌متر است. تعداد سوراخ‌های فلنج چهار عدد بوده و قطر سوراخ پیچ در الگوی رایج این کلاس حدود ۱۹٫۱ میلی‌متر است.

این ابعاد برای هماهنگی با فلنج‌های متناظر کلاس ۱۵۰ در خطوط لوله استفاده می‌شوند. هنگام نصب باید علاوه بر سایز و کلاس، نوع Face فلنج، گسکت مورد استفاده، مشخصات پیچ و مهره و فلنج مقابل نیز بررسی شود.

یکی دیگر از مشخصات مهم، طول Face-to-Face است. در بال ولو کلاس ۱۵۰ سایز ۳ اینچ، مقدار متداول این فاصله حدود ۲۰۳ میلی‌متر است. این مقدار برای طراحی خطوط لوله، ساخت اسپول و جایگزینی شیر اهمیت دارد و باید با نقشه نهایی شیر مطابقت داده شود.

متریال اجزای بال ولو استیل

اجزای اصلی شیر توپی استنلس استیل شامل بدنه، توپ، ساقه، سیت و مجموعه آب‌بندی هستند. نوع دقیق متریال هر بخش می‌تواند بر اساس طراحی سازنده و شرایط سرویس تغییر کند.

بدنه: استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶؛ در مدل‌های ریختگی معمولاً CF8 یا CF8M.

توپ: استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ با سطح مناسب برای حرکت روان و آب‌بندی بهتر در محل سیت.

ساقه: استنلس استیل متناسب با طراحی شیر و گشتاور عملکردی.

سیت: PTFE یا سایر متریال‌های مناسب برای دما و نوع سیال.

آب‌بندی ساقه: متناسب با طراحی، دمای کاری و شرایط فشار انتخاب می‌شود.

برای کاربردهای خاص، انتخاب متریال نباید صرفاً بر اساس نام گرید انجام شود و باید مشخصات کامل محصول و شرایط سرویس بررسی شود.

قابلیت نصب اکچویتور پنوماتیک و برقی

بال ولو استنلس استیل فلنجدار ۳ اینچ می‌تواند در مدل‌های دارای Mounting Pad مناسب، به اکچویتور پنوماتیک یا برقی مجهز شود. این قابلیت برای خطوط اتوماتیک و سیستم‌هایی که کنترل شیر از راه دور مورد نیاز است، اهمیت ویژه‌ای دارد.

اکچویتور پنوماتیک با استفاده از هوای فشرده، گشتاور لازم برای چرخش ساقه و توپ را ایجاد می‌کند و معمولاً برای عملکردهای سریع باز و بسته مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از این نوع اکچویتور در خطوط فرایندی، سیستم‌های اتوماسیون و واحدهایی که تعداد دفعات عملکرد شیر زیاد است، متداول است.

اکچویتور برقی نیز می‌تواند برای باز و بسته کردن خودکار شیر استفاده شود. در مدل‌هایی که از اکچویتور مدولار پشتیبانی می‌کنند، امکان کنترل موقعیت شیر نیز بر اساس تجهیزات و سیستم کنترل فراهم می‌شود.

برای انتخاب اکچویتور مناسب، تنها سایز شیر کافی نیست. گشتاور مورد نیاز شیر، نوع سیت، فشار خط، دمای کاری، ضریب اطمینان، زمان عملکرد و مشخصات پد نصب باید بررسی شود. همچنین ابعاد ساقه و رابط اکچویتور باید با شیر مطابقت داشته باشد.

کاربرد بال ولو استیل فلنجدار ۳ اینچ

بال ولو استیل فلنجدار کلاس ۱۵۰ سایز ۳ اینچ در بسیاری از سیستم‌های صنعتی و فرایندی کاربرد دارد. از مهم‌ترین موارد استفاده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خطوط انتقال آب صنعتی
• سیستم‌های تصفیه و انتقال آب
• خطوط سیالات فرایندی
• صنایع شیمیایی
• صنایع غذایی و نوشیدنی با انتخاب صحیح طراحی و متریال
• صنایع دارویی
• سیستم‌های هوای فشرده
• خطوط گازهای صنعتی
• واحدهای تأسیساتی
• سیستم‌های خنک‌کننده صنعتی
• خطوط انتقال مواد شیمیایی سازگار
• تجهیزات نفت و گاز و پتروشیمی در محدوده مجاز طراحی
• سیستم‌های انتقال سیالات صنعتی
• خطوط مجهز به سیستم کنترل و اتوماسیون

در هر کاربرد باید نوع سیال، فشار، دما و سازگاری متریال شیر با سیال بررسی شود.

مزایای شیر توپی فلنجدار استیل ۳ اینچ

ساختار ربع‌گرد یکی از ویژگی‌های اصلی بال ولو است. برای تغییر وضعیت شیر از کاملاً باز به کاملاً بسته، توپ تنها ۹۰ درجه می‌چرخد. این ویژگی باعث عملکرد سریع و امکان استفاده از اکچویتورهای ربع‌گرد می‌شود.

اتصال فلنجی نیز امکان باز کردن شیر از خط را برای تعمیرات، سرویس یا تعویض فراهم می‌کند. در خطوطی که دسترسی به شیر دشوار است، استفاده از اکچویتور پنوماتیک یا برقی می‌تواند امکان کنترل از راه دور را فراهم کند.

در مدل‌های Full Bore، مسیر عبور داخلی شیر نسبت به مدل‌های Reduced Bore بزرگ‌تر است و برای برخی خطوطی که محدودیت افت فشار اهمیت دارد، مورد توجه قرار می‌گیرد. در مقابل، مدل Reduced Bore ممکن است در طراحی‌های خاص مورد استفاده قرار گیرد.

استنلس استیل بودن بدنه و اجزای اصلی نیز این شیر را برای طیف متنوعی از محیط‌های صنعتی مناسب می‌کند، البته به شرط آنکه گرید متریال با شرایط واقعی سرویس سازگار باشد.

استانداردهای بال ولو کلاس ۱۵۰

در طراحی و انتخاب بال ولو فلنجدار، استانداردهای مختلفی مورد توجه قرار می‌گیرند. ASME B16.5 مشخصات و ابعاد فلنج‌های لوله و اتصالات فلنجی را مشخص می‌کند. ASME B16.10 برای ابعاد Face-to-Face و End-to-End شیرها کاربرد دارد و ASME B16.34 نیز الزامات مربوط به شیرهای تحت فشار، از جمله ریتینگ فشار ـ دما و الزامات متریال و طراحی را پوشش می‌دهد.

برای بال ولوهای کلاس ۱۵۰، ابعاد Face-to-Face باید بر اساس نوع و الگوی شیر بررسی شود. منابع فنی مبتنی بر ASME B16.10 مقدار ۲۰۳ میلی‌متر را برای بال ولو فلنجدار NPS 3 کلاس ۱۵۰ گزارش می‌کنند.

بنابراین هنگام انتخاب شیر، عبارت Class 150 به‌تنهایی برای تعیین تمام مشخصات محصول کافی نیست و باید استاندارد فلنج، طول شیر، نوع مسیر عبور، متریال، سیت و شرایط فشار و دما نیز بررسی شوند.

نکات انتخاب بال ولو ۳ اینچ

در انتخاب بال ولو استنلس استیل فلنجدار ۳ اینچ، ابتدا نوع سیال و شرایط واقعی فرآیند مشخص می‌شود. فشار و دمای کاری باید با ریتینگ مجاز شیر مطابقت داشته باشد.

سپس گرید متریال بین ۳۰۴ و ۳۱۶ بر اساس میزان خورندگی و ترکیب سیال انتخاب می‌شود. نوع سیت نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا محدوده دمایی و سازگاری شیمیایی سیت می‌تواند بر عملکرد شیر تأثیر بگذارد.

در صورت استفاده از شیر در سیستم اتوماتیک، باید مشخصات اکچویتور نیز از ابتدا در نظر گرفته شود. گشتاور شیر، نوع اتصال اکچویتور، ابعاد Mounting Pad، نوع عملکرد و منبع انرژی از پارامترهای اصلی در انتخاب اکچویتور هستند.

همچنین برای نصب در خطوط موجود، طول فلنج تا فلنج، قطر و الگوی سوراخ‌کاری فلنج و ارتفاع شیر باید با فضای نصب و نقشه پایپینگ تطبیق داده شود. ارتفاع و وزن اعلام‌شده در کاتالوگ‌های فروش می‌تواند بین سازندگان مختلف تفاوت داشته باشد؛ بنابراین برای اجرای پروژه، نقشه ابعادی و دیتاشیت مدل نهایی باید مرجع قرار گیرد.